Carminum Q. Horatii Flacci
Liber Primus

Hyperlink Index

Carmina I - XXXVIII

Maecenas atavis edite regibus,
o et praesidium et dulce decus meum:
sunt quos curiculo pulverem Olympicum
collegisse iuvat metaque fervidis

evitata rotis palmaque nobilis
terrarum dominos evehit ad deos.
hunc, si mobilium turba Quiritium
certat tergeminis tollere honoribus,

illum, si proprio condidit horreo
quidquid de Libycis verritur areis.
gaudentem patrios findere sarculo
agros Attalicis condicionibus

numquam demoveas, ut trabe Cypria
Myrtoum pavidus nauta secet mare.
luctantem Icariis fluctibus Africum
mercator metuens otium et oppidi

laudat rura sui; mox reficit rates
quassas indocilis pauperiem pati.
est qui nec veteris pocula Massici
nec partem solido demere de die

spernit, nunc viridi membra sub arbuto
stratus, nunc ad aquae lene caput sacrae.
multos castra iuvant et lituo tubae
permixtus sonitus bellaque matribus

detestata. manet sub Iove frigido
venator tenerae coniugis inmemor,
seu visa est catulis cerva fidelibus
seu rupit teretes Marsus aper plagas.

me doctarum hederae praemia frontium
dis miscent superis, me gelidum nemus
Nympharumque leves cum Satyris chori
secernunt populo, si neque tibias

Euterpe cohibet nec Polyhymnia
Lesboum refugit tendere barbiton.
quodsi me lyricis vatibus inseres,
sublimi feriam sidera vertice.

Iam satis terris nivis atque dirae
grandinis misit Pater et rubente
dextera sacras iaculatus arcis
   terruit Vrbem,

terruit gentis, grave ne rediret
saeculum Pyrrhae nova monstra questae,
omne cum Proteus pecus egit altos
   visere montis,

piscium et summa genus haesit ulmo,
nota quae sedes fuerat columbis,
et superiecto pavidae natarunt
   aequore dammae.

vidimus flavom Tiberim retortis
litore Etrusco violenter undis
ire deiectum monumenta regis
   templaque Vestae,

Iliae dum se (nimium) querenti
iactat ultorem, vagus et sinistra
labitur ripa Iove non probante u-
   xorius amnis.

audiet civis. acuisse ferrum,
quo graves Persae melius perirent,
audiet pugnas vitio parentum
   rara iuventus.

quem vocet divom populus ruentis
imperi rebus? prece qua fatigent
virgines sanctae minus audientem
   carmina Vestam?

cui dabit partis scelus expiandi
Iuppiter? tandem venias precamur
nube candentis umeros amictus
   augur Apollo;

sive tu mavis, Erycina ridens,
quam Iocus circum volat et Cupido;
sive neglectum genus et nepotes
   respicis, auctor

heu nimis longo satiate ludo,
quem iuvat clamor galeaeque leves
acer et Marsi peditis cruentum
   voltus in hostem;

sive mutata iuvenem figura
ales in terris imitaris almae
filius Maiae, patiens vocari
   Caesaris ultor:

serus in caelum redeas diuque
laetus intersis populo Quirini
neve te nostris vitiis iniquom
   ocior aura

tollat; hic magnos potius triumphos,
hic ames dici pater atque princeps
neu sinas Medos equitare inultos
   te duce, Caesar.

Sic te diva potens Cypri,
   sic fratres Helenae, lucida sidera,
ventorumque regat pater
   obstrictis aliis praeter Iapyga,

navis, quae tibi creditum
   debes Vergilium; finibus Atticis
reddas incolumem precor
   et serves animae dimidium meae.

illi robur et aes triplex
   circa pectus erat, qui fragilem truci
conmisit pelago ratem
   primus: nec timuit praecipitem Africum

decertantem Aquilonibus
   nec tristis Hyadas nec rabiem Noti,
quo non arbiter Hadriae
   maior, tollere seu ponere volt freta;

quem mortis timuit gradum
   qui siccis oculis monstra natantia,
qui vidit mare turgidum et
   infamis scopulos Acroceraunia?

nequiquam deus abscidit
   prudens oceano dissociabili
terras, si tamen inpiae
   non tangenda rates transiliunt vada.

audax omnia perpeti
   gens humana ruit per vetitum nefas:
audax Iapeti genus
   ignem fraude mala gentibus intulit;

post ignem aetheria domo
   subductum macies et nova febrium
terris incubuit cohors
   semotique prius tarda necessitas

Leti corripuit gradum;
   expertus vacuom Daedalus aera
pennis non homini datis;
   perrupit Acheronta Herculeus labor--

nil mortalibus ardui est:
   caelum ipsum petimus stultitia neque
per nostrum patimur scelus
   iracunda Iovem ponere fulmina.

Solvitur acris hiems grata vice   veris et Favoni
   trahuntque siccas machinae carinas
ac neque iam stabulis gaudet pecus   aut arator igni
   nec prata canis albicant pruinis.

iam Cytherea choros ducit Venus   imminente luna
   iunctaeque Nymphis Gratiae decentes
alterno terram quatiunt pede,   dum gravis Cyclopum
   Volcanus ardens visit officinas.

nunc decet aut viridi nitidum caput   impedire myrto
   aut flore, terrae quem ferunt solutae,
nunc et in umbrosis Fauno decet   immolare lucis,
   seu poscat agna sive malit haedo.

pallida Mors aequo pulsat pede   pauperum tabernas
   regumque turris. o beate Sesti,
vitae summa brevis spem nos vetat   incohare longam;
   iam te premet nox fabulaeque Manes

et domus exilis Plutonia;   quo simul mearis,
   nec regna vini sortiere talis
nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuventus
   nunc omnis et mox virgines tepebunt.

Quis multa gracilis te puer in rosa
perfusus liquidis urget odoribus
   grato, Pyrrha, sub antro?
      cui flavam religas comam

simplex munditiis? heu quotiens fidem
mutatosque deos flebit et aspera
   nigris aequora ventis
      emirabitur insolens

qui nunc te fruitur credulus aurea,
qui semper vacuam, semper amabilem
   sperat, nescius aurae
      fallacis. miseri, quibus

intemptata nites. me tabula sacer
votiva paries indicat uvida
   suspendisse potenti
      vestimenta maris deo.

Scriberis Vario fortis et hostium
victor Maeonii carminis alite,
quam rem cumque ferox navibus aut equis
   miles te duce gesserit.

nos, Agrippa, neque haec dicere nec gravem
Pelidae stomachum cedere nescii
nec cursus duplicis per mare Vlixei
   nec saevam Pelopis domum

conamur, tenues grandia, dum pudor
inbellisque lyrae Musa potens vetat
laudes egregii Caesaris et tuas
   culpa deterere ingeni.

quis Martem tunica tectum adamantina
digne scripserit aut pulvere Troico
nigrum Merionem aut ope Palladis
   Tydiden superis parem?

nos convivia, nos proelia virginum
sectis in iuvenes unguibus acrium
cantamus, vacui sive quid urimur,
   non praetor solitum leves.

Laudabant alii claram Rhodon aut Mytilenen
   aut Epheson bimarisve Corinthi
moenia vel Baccho Thebas vel Apolline Delphos
   insignis aut Thessala Tempe;

sunt quibus unum opus est intactae Palladis urbem
   carmine perpetuo celebrare et
undique decerptam fronti praeponere olivam;
   plurimus in Iunonis honorem

aptum dicet equis Argos ditisque Mycenas:
   me nec tam patiens Lacedaemon
nec tam Larisae percussit campus opimae
   quam domus Albuneae resonantis

et praeceps Anio ac Tiburni lucus et uda
   mobilibus pomaria rivis.
albus et obscuro deterget nubila caelo
   saepe Notus neque parturit imbris

perpetuos, sic tu sapiens finire memento
   tristitiam vitaeque labores
molli, Plance, mero, seu te fulgentia signis
   castra tenent seu densa tenebit

Tiburis umbra tui. Teucer Salamina patremque
   cum fugeret, tamen uda Lyaeo
tempora populea fertur vinxisse corona
   sic tristis adfatus amicos:

'quo nos cumque feret melior fortuna parente,
   ibimus -- o socii comitesque,
nil desperandum Teucro duce et auspice: Teucri
   certus enim promisit Apollo

ambiguam tellure nova Salamina futuram.
   o fortes peioraque passi
mecum saepe viri, nunc vino pellite curas;
   cras ingens iterabimus aequor.'

Lydia, dic per omnis
   hoc deos vere, Sybarin   cur properes amando
perdere, cur apricum
   oderit campum patiens   pulveris atque solis,

cur neque militaris
   inter aequalis equitet,   Gallica nec lupatis
temperet ora frenis?
   cur timet flavom Tiberim   tangere? cur olivom

sanguine viperino
   cautius vitat neque iam   livida gestat armis
bracchia saepe disco,
   saepe trans finem iaculo   nobilis expedito?

quid latet, ut marinae
   filium dicunt Thetidis   sub lacrimosa Troiae
funera, ne virilis
   cultus in caedem et Lycias   proriperet catervas?

Vides ut alta stet nive candidum
Soracte nec iam sustineant onus
   silvae laborantes geluque
      flumina constiterint acuto?

dissolve frigus ligna super foco
large reponens atque benignius
   deprome quadrimum Sabina,
      o Thaliarche, merum diota.

permitte divis cetera, qui simul
stravere ventos aequore fervido
   deproeliantis, nec cupressi
      nec veteres agitantur orni.

quid sit futurum cras, fuge quaerere et
quem Fors dierum cumque dabit, lucro
   adpone nec dulcis amores
      sperne puer neque tu choreas,

donec virenti canities abest
morosa. nunc et campus et areae
   lenesque sub noctem susurri
      conposita repetantur hora,

nunc et latentis proditor intumo
gratus puellae risus ab angulo
   pignusque dereptum lacertis
      aut digito male pertinaci.

Mercuri facunde nepos Atlantis,
qui feros cultus hominum recentum
voce formasti catus et decorae
      more palaestrae,

te canam, magni Iovis et deorum
nuntium curvaeque lyrae parentem,
callidum, quidquid placuit, iocoso
      condere furto.

te, boves olim nisi reddidisses
per dolum amotas, puerum minaci
voce dum terret, viduos pharetra
   risit Apollo.

quin et Atridas duce te superbos
Ilio dives Priamus relicto
Thessalosque ignis et iniqua Troiae
   castra fefellit.

tu pias laetis animas reponis
sedibus virgaque levem coerces
aurea turbam, superis deorum
   gratus et imis.

Tu ne quaesieris, scire nefas, quem mihi, quem tibi
finem di dederint, Leuconoe, nec Babylonios
temptaris numeros. ut melius, quidquid erit, pati.
seu pluris hiemes seu tribuit Iuppiter ultimam,

quae nunc oppositis debilitat pumicibus mare
Tyrrhenum: sapias, vina liques et spatio brevi
spem longam reseces. dum loquimur, fugerit invida
aetas: carpe diem quam minimum credula postero.

Quem virum aut heroa lyra vel acri
tibis sumis celebrare, Clio?
quem deum? cuius recinet iocosa
   nomen imago

aut in umbrosis Heliconis oris
aut super Pindo gelidove in Haemo?
unde vocalem temere insecutae
   Orphea silvae,

arte materna rapidos morantem
fluminum lapsus celeresque ventos,
blandum et auritas fidibus canoris
   ducere quercus.

quid prius dicam solitis parentis
laudibus, qui res hominum ac deorum,
qui mare ac terras variisque mundum
   temperat horis?

unde nil maius generatur ipso
nec viget quidquam simile aut secundum.
proximos illi tamen occupavit
   Pallas honores

proeliis audax. neque te silebo,
Liber et saevis inimica virgo
beluis, nec te, metuende certa
   Phoebe sagitta.

dicam et Alciden puerosque Ledae,
hunc equis, illum superare pugnis
nobilem; quorum simul alba nautis
   stella refulsit,

defluit saxis agitatus umor,
concidunt venti fugiuntque nubes
et minax, quia sic voluere, ponto
   unda recumbit.

Romulum post hoc prius an quietum
Pompili regnum memorem, an superbos
Tarquini fascis, dubito, an Catonis
   nobile letum:

Regulum et Scauros animaeque magnae
prodigum Paulum superante Poeno
gratus insigni referam camena
   Fabriciumque.

hunc et incomptis Curium capillis
utilem bello tulit et Camillum
saeva paupertas et avitus apto
   cum lare fundus.

crescit occulto velut arbor aevo
fama Marcellis; micat inter omnis
Iulium sidus velut inter ignis
   luna minores.

gentis humanae pater atque custos,
orte Saturno, tibi cura magni
Caesaris fatis data: tu secundo
   Caesare regnes.

ille seu Parthos Latio imminentis
egerit iusto domitos triumpho
sive subiectos Orientis orae
   Seras et Indos,

te minor laetum reget aequos orbem:
tu gravi curru quaties Olympum,
tu parum castis inimica mittes
   fulmina lucis.

Cum tu, Lydia, Telephi
   cervicem roseam, cerea Telephi
laudas bracchia, vae, meum
   fervens difficili bile tumet iecur.

tunc nec mens mihi nec color
   certa sede manent, umor et in genas
furtim labitur arguens,
   quam lentis penitus macerer ignibus.

uror, seu tibi candidos
   turparunt umeros inmodicae mero
rixae sive puer furens
   inpressit memorem dente labris notam.

non, si me satis audias,
   speres perpetuom dulcia barbare
laedentem oscula, quae Venus
   quinta parte sui nectaris imbuit.

felices ter et amplius
   quos inrupta tenet copula nec malis
divolsus querimoniis
   suprema citius solvet amor die.

O navis, referent in mare te novi
fluctus. o quid agis? fortiter occupa
   portum. nonne vides, ut
      nudum remigio latus

et malus celeri saucius Africo
antemnaeque gemant ac sine funibus
   vix durare carinae
      possint imperiosius

aequor? non tibi sunt integra lintea,
non di, quos iterum pressa voces malo
   quamvis Pontica pinus,
      silvae filia nobilis,

iactes et genus et nomen inutile:
nil pictis timidus navita puppibus
   fidit, tu, nisi ventis
      debes ludibrium, cave.

nuper sollicitum quae mihi taedium,
nunc desiderium curaque non levis,
   interfusa nitentis
      vites aequora Cycladas.

Pastor cum traheret per freta navibus
Idaeis Helenen perfidus hospitam,
ingrato celeres obruit otio
   ventos ut caneret fera

Nereus fata. 'mala ducis avi domum
quam multo repetet Graecia milite
coniurata tuas rumpere nuptias
   et regnum Priami vetus.

heu heu, quantus equis, quantus adest viris
sudor, quanta mores funera Dardanae
genti. iam galeam Pallas et aegida
   currusque et rabiem parat.

nequiquam Veneris praesidio ferox
pectes caesariem grataque feminis
inbelli cithara carmina divides;
   nequiquam thalamo gravis

hastas et calami spicula Cnosii
vitabis strepitumque et celerem sequi
Aiacem: tamen, heu serus, adulteros
   cultus pulvere collines.

non Laertiaden, exitium tuae
gentis, non Pylium Nestora respicis?
urgent inpavidi te Salaminius
   Teucer, te Sthenelus, sciens

pugnae sive opus est imperitare equis,
non auriga piger. Merionen quoque
nosces. ecce furit, te reperire atrox,
  Tydides melior patre:

quem tu, cervos uti vallis in altera
visum parte lupum graminis inmemor,
sublimi fugies mollis anhelitu,
   non hoc pollicitus tuae.

iracunda diem proferet Ilio
matronisque Phrygum classis Achillei;
post certas hiemes uret Achaicus
   ignis Iliacas domos.'

O matre pulcra filia pulcrior,
quem criminosis cumque voles modum
   pones iambis, sive flamma
      sive mari libet Hadriano.

non Dindymene, non adytis quatit
mentem sacerdotum incola Pythius,
   non Liber aeque, non acuta
      si geminant Corybantes aera,

tristes ut irae, quas neque Noricus
deterret ensis nec mare naufragum
   nec saevos ignis nec tremendo
      Iuppiter ipse ruens tumultu.

fertur Prometheus addere principi
limo coactus particulam undique
   desectam et insani leonis
      vim stomacho adposuisse nostro.

irae Thyesten exitio gravi
stravere et altis urbibus ultimae
   stetere causae, cur perirent
      funditus inprimeretque muris

hostile aratrum exercitus insolens.
conpesce mentem: me quoque pectoris
   temptavit in dulci iuventa
      fervor et in celeres iambos

misit furentem. nunc ego mitibus
mutare quaero tristia, dum mihi
   fias recantatis amica
      opprobriis animumque reddas.

Velox amoenum saepe Lucretilem
mutat Lycaeo Faunus et igneam
   defendit aestatem capellis
      usque meis pluviosque ventos.

inpune tutum per nemus arbutos
quaerunt latentis et thyma deviae
   olentis uxores mariti
      nec viridis metuont colubras

nec Martialis haediliae lupos,
utcumque dulci, Tyndari, fistula
   valles et Vsticae cubantis
      levia personuere saxa.

di me tuentur, dis pietas mea
et musa cordi est. hinc tibi copia
   manabit ad plenum benigno
      ruris honorum opulenta cornu.

hic in reducta valle Caniculae
vitabis aestus et fide Teia
   dices laborantis in uno
      Penelopen vitreamque Circen;

hic innocentis pocula Lesbii
duces sub umbra nec Semeleius
   cum marte confundet Thyoneus
      proelia nec metues protervom

suspecta Cyrum, ne male dispari
incontinentis iniciat manus
   et scindat haerentem coronam
      crinibus inmeritamque vestem.

Nullam, Vare, sacra vite prius severis arborem
circa mite solum Tiburis et moenia Catili;
siccis omnia nam dura deus proposuit neque
mordaces aliter diffugiunt sollicitudines.

quis post vina gravem militiam aut pauperiem crepat?
quis non te potius, Bacche pater, teque, decens Venus?
ac ne quis mondici transiliat munera Liberi,
Centaurea monet cum Lapithis rixa super mero

debellata, monet Sithoniis non levis Euhius,
cum fas atque nefas exiguo fine libidinum
discernunt avidi. non ego te, candide Bassareu,
invitum quatiam nec variis obsita frondibus

sub divom rapiam. saeva tene cum Berecyntio
cornu tympana, quae subsequitur caecus Amor sui
et tollens vacuom plus nimio Gloria verticem
arcanique Fides prodiga, perlucidior vitro.

Mater saeva Cupidinum
   Thebanaeque iubet me Semelae puer
et lasciva Licentia
   finitis animum reddere amoribus.

urit me Glycerae nitor
   splendentis Pario marmore purius,
urit grata protervitas
   et voltus nimium lubricus adspici.

in me tota ruens Venus
   Cyprum deseruit nec patitur Scythas
aut versis animosum equis
   Parthum dicere nec quae nihil attinent.

hic vivom mihi caespitem, hic
   verbenas, pueri, ponite turaque
bimi cum patera meri:
   maetata veniet lenior hostia.

Vile potabis modicis Sabinum
cantharis, Graeca quod ego ipse testa
conditum levi, datus in theatro
   cum tibi plausus;

clare Maecenas eques, ut paterni
fluminis ripae simul et iocosa
redderet laudes tibi Vaticani
   montis imago.

Caecubum et prelo domitam Caleno
tu bibes uvam: mea nec Falernae
temperant vites neque Formiani
   pocula colles.

Dianam tenerae dicite virgines,
intonsum pueri dicite Cynthium
   Latonamque supremo
      dilectam penitus Iovi.

vos laetam fluviis et nemorum coma
quaecumque aut gelido prominet Algido
   nigris aut Erymanthi
      silvis aut viridis Cragi;

vos Tempe totidem tollite laudibus
natalemque, mares, Delon Apollinis
   insignemque pharetra
   fraternaque umerum lyra.

haec bellum lacrimosum, hic miseram famem
pestemque a populo et principe Caesare in
   Persas atque Britannos
      vestra motus aget prece.

Integer vitae scelerisque purus
non eget Mauris iaculis neque arcu
nec venenatis gravida sagittis,
   Fusce, pharetra,

sive per Syrtis iter aestuosas
sive facturus per inhospitalem
Caucasum vel quae loca fabulosus
   lambit Hydaspes.

namque me silva lupus in Sabina,
dum meam canto Lalagen et ultra
terminum curis vagor expeditis,
   fugit inermem;

quale portentum neque militaris
Daunias latis alit aesculetis
nec Iubae tellus generat, leonum
   arida nutrix.

pone me pigris ubi nulla campis
arbor aestiva recreatur aura,
quod latus mundi nebulae malusque
   Iuppiter urget;

pone sub curru nimium propinqui
solis in terra domibus negata:
dulce ridentem Lalagen amabo,
   dulce loquentem.

Vitas hinnuleo me similis, Chloe,
quaerenti pavidam montibus aviis
   matrem non sine vano
      aurarum et siluae metu.

nam seu mobilibus vepris inhorruit
ad ventum foliis seu virides rubum
   dimovere lacertae,
      et corde et genibus tremit.

atqui non ego te tigris ut aspera
Gaetulusve leo frangere persequor:
   tandem desine matrem
      tempestiva sequi viro.

Quis desiderio sit pudor aut modus
tam cari capitis? praecipe lugubris
cantus, Melpomene, cui liquidam pater
   vocem cum cithara dedit.

ergo Quintilium perpetuos sopor
urget? cui Pudor et Iustitiae soror
incorrupta Fides nudaque Veritas
   quando ullum inveniet parem?

multis ille bonis flebilis occidit,
nulli flebilior quam tibi, Vergili.
tu, frustra pius, heu non ita creditum
   poscis Quintilium deos.

quid? si Threicio blandius Orpheo
auditam moderere arboribus fidem,
num vanae redeat sanguis imagini,
   quam virga semel horrida

non lenis precibus fata recludere
nigro conpulerit Mercurius gregi?
durum: sed levius fit patientia
   quidquid corrigere est nefas.

Parcius iunctas quatiunt fenestras
iactibus crebris iuvenes protervi
nec tibi somnos adimunt amatque
   ianua limen,

quae prius multum facilis movebat
cardines. audis minus et minus iam:
'me tuo longas pereunte noctes,
   Lydia, dormis?'

invicem moechos anus arrogantis
flebis in solo levis angiportu
Thracio bacchante magis sub inter-
   lunia vento,

cum tibi flagrans amor et libido,
quae solet matres furiare equorum,
saeviet circa iecur ulcerosum
   non sine questu,

laeta quod pubes hedera virenti
gaudeat pulla magis atque myrto,
aridas frondes hiemis sodali
   dedicet Euro.

Musis amicus tristitiam et metus
tradam protervis in mare Creticum
   portare ventis, quis sub Arcto
      rex gelidae metuatur orae,

quid Tiridaten terreat, unice
securus. o quae fontibus integris
   gaudes, apricos necte flores,
      necte meo Lamiae coronam,

Piplei dulcis. nil sine te mei
prosunt honores: hunc fidibus novis,
   hunc Lesbio sacrare plectro
      teque tuasque decet sorores.

Natis in usum laetitiae scyphis
pugnare Thracum est: tollite barbarum
   morem verecundumque Bacchum
      sanguineis prohibete rixis.

vino et lucernis Medus acinaces
immane quantum discrepat: inpium
   lenite clamorem sodales
      et cubito remanete presso.

voltis severi me quoque sumere
partem Falerni? dicat Opuntiae
   frater Megillae, quo beatus
      volnere, qua pereat sagitta.

cessat voluntas? non alia bibam
mercede. quae te cumque domat Venus,
   non erubescendis adurit
      ignibus ingenuoque semper

amore peccas. quidquid habes, age,
depone tutis auribus. a miser,
   quanta laboras in Charybdi,
      digne puer meliore flamma.

quae saga, quis te solvere Thessalis
magus venenis, quis poterit deus?
   vix inligatum te triformi
      Pegasus expediet Chimaera.

Te maris et terrae numeroque carentis harenae
   mensorem cohibent, Archyta,
pulveris exigui prope latum parva Matinum
   munera nec quidquam tibi prodest

aerias temptasse domos animoque rotundum
   percurrisse polum morituro.
occidit et Pelopis genitor, conviva deorum,
   Tithonusque remotus in auras

et Iovis arcanis Minos admissus habentque
   Tartara Panthoiden iterum Orco
demissum, quamvis clipeo Troiana refixo
   tempora testatus nihil ultra

nervos atque cutem morti concesserat atrae,
   iudice te non sordidus auctor
naturae verique. sed omnis una manet nox
   et calcanda semel via leti.

dant alios Furiae torvo spectacula Marti,
   exitio est avidum mare nautis;
mixta senum ac iuvenum densentur funera, nullum
   saeva caput Proserpina fugit:

me quoque devexi rapidus comes Orionis
   Illyricis Notus obruit undis.
at tu, nauta, vagae ne parce malignus harenae
   ossibus et capiti inhumato

particulam dare: sic quodcumque minabitur Eurus
   fluctibus Hesperiis Venusinae
plectantur silvae te sospite multaque merces
   unde potest tibi defluat aequo

ab Iove Neptunoque sacri custode Tarenti.
   neglegis inmeritis nocituram
postmodo te natis fraudem conmittere? fors et
   debita iura vicesque superbae

te maneant ipsum: precibus non linquar inultis
   teque piacula nulla resolvent.
quamquam festinas, non est mora longa; licebit
   iniecto ter pulvere curras.

Icci, beatis nunc Arabum invides
gazis et acrem militiam paras
   non ante devictis Sabaeae
      regibus horribilique Medo

nectis catenas? quae tibi virginum
sponso necato barbara serviet,
   puer quis ex aula capillis
      ad cyathum statuetur unctis

doctus sagittas tendere Sericas
arcu paterno? quis neget arduis
   pronos relabi posse rivos
      montibus et Tiberim reverti,

cum tu coemptos undique nobilis
libros Panaeti Socraticam et domum
   mutare loricis Hiberis,
      pollicitus meliora, tendis?

O Venus regina Cnidi Paphique,
sperne dilectam Cypron et vocantis
ture te multo Glycerae decoram
   transfer in aedem.

fervidus tecum puer et solutis
Gratiae zonis properentque Nymphae
et parum comis sine te Iuventas
   Mercuriusque.

Quid dedicatum poscit Apollinem
vates? quid orat de patera novom
   fundens liquorem? non opimae
      Sardiniae segetes feracis,

non aestuosae grata Calabriae
armenta, non aurum aut ebur Indicum,
   non rura, quae Liris quieta
      mordet aqua taciturnus amnis.

premant Calenam falce quibus dedit
fortuna vitem, dives ut aureis
   mercator exsiccet culillis
      vina Syra reparata merce,

dis carus ipsis, quippe ter et quater
anno revisens aequor Atlanticum
   inpune. me pascunt olivae,
      me cichorea levesque malvae.

frui paratis et valido mihi,
Latoe, dones ac precor integra
   cum mente nec turpem senectam
      degere nec cithara carentem.

Poscimur, si quid vacui sub umbra
lusimus tecum, quod et hunc in annum
vivat et plures, age dic Latinum,
      barbite, carmen,

Lesbio primum modulate civi,
qui ferox bello tamen, inter arma
sive iactatam religarat udo
   litore navim,

Liberum et Musas Veneremque et illi
semper haerentem puerum canebat
et Lycum nigris oculis nigroque
   crine decorum.

o decus Phoebi et dapibus supremi
grata testudo Iovis, o laborum
dulce lenimen mihicumque salve
   rite vocanti.

Albi, ne doleas plus nimio memor
inmitis Glycerae neu miserabilis
decantes elegos, cur tibi iunior
   laesa praeniteat fide.

insignem tenui fronte Lycorida
Cyri torret amor, Cyrus in asperam
declinat Pholoen: sed prius Apulis
   iungentur capreae lupis

quam turpi Pholoe peccet adultero.
sic visum Veneri, cui placet inpares
formas atque animos sub iuga aenea
   saevo mittere cum ioco.

ipsum me melior cum peteret Venus,
grata detinuit compede Myrtale
libertina, fretis acrior Hadriae
   curvantis Calabros sinus.

Parcus deorum cultor et infrequens,
insanientis dum sapientiae
   consultus erro, nunc retrorsum
      vela dare atque iterare cursus

cogor relectos: namque Diespiter,
igni corusco nubila dividens
   plerumque, per purum tonantis
      egit equos volucremque currum,

quo bruta tellus et vaga flumina,
quo Styx et invisi horrida Taenari
   sedes Atlanteusque finis
      concutitur. valet ima summis

mutare et insignem attenuat deus
obscura promens; hinc apicem rapax
   Fortuna cum stridore acuto
      sustulit, hic posuisse gaudet.

O diva, gratum quae regis Antium,
praesens vel imo tollere de gradu
   mortale corpus vel superbos
      vertere funeribus triumphos:

te pauper ambit sollicita prece
ruris colonus, te dominam aequoris
   quicumque Bithyna lacessit
      Carpathium pelagus carina;

te Dacus asper, te profugi Scythae
urbesque gentesque et Latium ferox
   regumque matres barbarorum et
      purpurei metuont tyranni,

iniurioso ne pede proruas
stantem columnam neu populus frequens
   'ad arma', cessantis 'ad arma'
      concitet imperiumque frangat;

te semper anteit serva Necessitas,
clavos trabalis et cuneos manu
   gestans aena nec severus
      uncus abest liquidumque plumbum;

te Spes et albo rara Fides colit
velata panno nec comitem abnegat,
   utcumque mutata potentis
      veste domos inimica linquis,

at volgus infidum et meretrix retro
periura cedit, diffugiunt cadis
   cum faece siccatis amici,
      ferre iugum pariter dolosi:

serves iturum Caesarem in ultimos
orbis Britannos et iuvenum recens
   examen Eois timendum
      partibus Oceanoque rubro.

heu heu, cicatricum et sceleris pudet
fratrumque. quid nos dura refugimus
   aetas? quid intactum nefasti
      liquimus? unde manum iuventus

metu deorum continuit? quibus
pepercit aris? o utinam nova
   incude diffingas retusum in
      Massagetas Arabasque ferrum.

Et ture et fidibus iuvat
   placare et vituli sanguine debito
custodes Numidae deos,
   qui nunc Hesperia sospes ab ultima

caris multa sodalibus,
   nulli plura tamen dividit oscula
quam dulci Lamiae, memor
   actae non alio rege puertiae

mutataeque simul togae.
   Cressa ne careat pulcra dies nota
neu promptae modus amphorae
   neu morem in Salium sit requies pedum

neu multi Damalis meri
   Bassum Threicia vincat amystide
neu desint epulis rosae
   neu vivax apium neu breve lilium.

omnes in Damalin putris
   deponent oculos nec Damalis novo
divelletur adultero
   lascivis hederis ambitiosior.

Nunc est bibendum, nunc pede libero
pulsanda tellus; nunc Saliaribus
   ornare pulvinar deorum
      tempus erat dapibus, sodales.

antehac nefas depromere Caecubum
cellis avitis, dum Capitolio
   regina dementis ruinas,
      funus et imperio parabat

contaminato cum grege turpium
morbo virorum quidlibet inpotens
   sperare fortunaque dulci
      ebria. sed minuit furorem

vix una sospes navis ab ignibus
mentemque lymphatam Mareotico
   redegit in veros timores
      Caesar ab Italia volantem

remis adurgens, accipiter velut
mollis columbas aut leporem citus
   venator in campis nivalis
      Haemoniae, daret ut catenis

fatale monstrum. quae generosius
perire quaerens nec muliebriter
   expavit ensem nec latentis
      classe cita reparavit oras.

ausa et iacentem visere regiam
voltu sereno, fortis et asperas
   tractare serpentes, ut atrum
      corpore conbiberet venenum,

deliberata morte ferocior;
saevis Liburnis scilicet invidens
   privata deduci superbo,
      non humilis mulier, triumpho.

Persicos odi, puer, adparatus,
displicent nexae philyra coronae,
mitte sectari, rosa quo locorum
   sera moretur.

simplici myrto nihil adlabores
sedulus curo: neque te ministrum
dedecet myrtus neque me sub arta
   vite bibentem.