Sermonum Q. Horatii Flacci
Liber Primus

Sermo VIII

This Satire is supposed to be written in ridicule of the same Gratidia referred to in Epodes III., VIII. 5, and XVII. It represents an incantation scene, in which the woman, by the aid of a sorceress, performs magic rites to recover the alienated affections of a lover. This main idea of the Satire is worked up with a number of details in Horace's manner, which present the scene in a still more ridiculous light. The eighth Eclogue of Virgil may be compared for the incantations, which were no doubt common enough at that time. As the fig-tree gives a very poor wood, it is very likely that the whole is founded upon a sudden cracking of some wooden image of Priapus in Maecenas' garden.

   VIII. Olim truncus eram ficulnus, inutile lignum,
cum faber, incertus scamnum faceretne Priapum,
maluit esse deum. Deus inde ego, furum aviumque
maxima formido; nam fures dextra coercet
obscenoque ruber porrectus ab inguine palus;
ast importunas volucres in vertice harundo
terret fixa vetatque novis considere in hortis.
Huc prius angustis eiecta cadavera cellis
conservus vili portanda locabat in arca;
hoc miserae plebi stabat commune sepulchrum,
Pantolabo scurrae Nomentanoque nepoti:
mille pedes in fronte, trecentos cippus in agrum
hic dabat, heredes monumentum ne sequeretur.
Nunc licet Esquiliis habitare salubribus atque
aggere in aprico spatiari, quo modo tristes
albis informem spectabant ossibus agrum;
cum mihi non tantum furesque feraeque, suetae
hunc vexare locum, curae sunt atque labori,
quantum carminibus quae versant atque venenis
humanos animos. Has nullo perdere possum
nec prohibere modo, simul ac vaga luna decorum
protulit os, quin ossa legant herbasque nocentis.
Vidi egomet nigra succinctam vadere palla
Canidiam pedibus nudis passoque capillo,
cum Sagana maiore ululantem. Pallor utrasque
fecerat horrendas aspectu. Scalpere terram
unguibus et pullam divellere mordicus agnam
coeperunt; cruor in fossam confusus, ut inde
manis elicerent, animas responsa daturas.
Lanea et effigies erat, altera cerea: maior
lanea, quae poenis compesceret inferiorem;
cerea suppliciter stabat servilibus, ut quae
iam peritura, modis. Hecaten vocat altera, saevam
altera Tisiphonen; serpentis atque videres
infernas errare canes, Lunamque rubentem,
ne foret his testis, post magna latere sepulchra.
Mentior at si quid, merdis caput inquiner albis
corvorum, atque in me veniat mictum atque cacatum
Iulius et fragilis Pediatia furque Voranus.
Singula quid memorem? quo pacto alterna loquentes
umbrae cum Sagana resonarent triste et acutum,
utque lupi barbam variae cum dente colubrae
abdiderint furtim terris, et imagine cerea
largior arserit ignis, et ut non testis inultus
horruerim voces Furiarum et facta duarum:
nam, displosa sonat quantum vesica, pepedi
diffissa nate ficus: at illae currere in urbem;
Canidiae dentes, altum Saganae caliendrum
excidere atque herbas atque incantata lacertis
vincula cum magno risuque iocoque videres.

Go to Horace Page
[Horace Page]

Go to Satire #7
[To Satire #7]

Go to top of page
[Top of Page]

Go to Satire #9
[To Satire #9]

Go to Translation Commentary
[Commentary]